SDVG (Diqqat etishmasligi va giperaktivlik sindromi)

SDVG (Diqqat etishmasligi va giperaktivlik sindromi) — bu nevroразвивий buzilish, ya'ni miya faoliyatidagi ayrim farqlar natijasida odamning diqqatni jamlash, o'zini nazorat qilish va harakatni boshqarish qobiliyati qiyinlashadi. Bu "tanballik" yoki "tarbiyasizlik" emas — bu miyaning ishlash usuli boshqachaligi bilan bog'liq holat.

🔹 Asosiy belgilari

1. Diqqat etishmasligi: • Tez-tez chalqib ketadi; • Narsalarni yo'qotib qo'yadi; • Vazifalarni yarmida tashlab qo'yadi; • Kichik xato va beo'tiborliklar qiladi; • Bir narsaga uzoq vaqt diqqatni jamlay olmaydi.

2. Giperaktivlik: • Joyida tinch o'tira olmaydi; • Ko'p gapiradi; • Doimo harakatda; • Tinch vaziyatda ham bezovta bo'ladi.

3. Impulsivlik: • Savolni to'liq eshitmay turib javob beradi; • Boshqalarni bo'lib yuqoradi; • Natijasini o'ylamasdan harakat qiladi.

🔹 Kimlarda uchraydi?

SDVG: Ko'pincha bolalikda boshlanadi. Lekin kattalarda ham saqlanib qolishi mumkin (masalan, diqqatni to'plash yoki rejalashtirishda qiyinchilik bo'ladi).

🔹 Diagnoz qanday qo'yiladi?

SDVGni faqat psixiatr, nevropatolog yoki klinik psixolog qo'yadi. Bu jarayon quyidagilarni o'z ichiga oladi: Bemor va (bolalarda) ota-onalar bilan suhbat. Xulqni kuzatish. Maxsus testlar o'tkazish. Boshqa sabablarni (tushkunlik, xavotir, uxlash muammolari va h.k.) chiqarib tashlash.

🔹 Davolash va yordam

SDVG to'g'ri yordam bilan nazorat qilinadi va engillashtiriladi: Psixoterapiya (masalan, kognitiv-povedencheskiy usullar, vaqtni boshqarish ko'nikmalari). Dori vositalari (faqat shifokor tavsiyasi bilan). Maktab yoki ish joyida qo'llab-quvvatlash (diqqatni to'plashga yordam beradigan sharoitlar). Ota-onalar uchun ta'lim va maslahatlar, bolaga qanday yordam berishni o'rgatish.